E- Ticaret Çok Geniş Bir Dünya Üstelik Tek Tip Değil

MSDS ve DG NEDİR? TEHLİKELİ MADDE TAŞIMASI NASIL YAPILIR?

blog yazıo

Material Safety Data Sheet  kelimelerinin kısaltılmış hali olarak bilinen MSDS‘nin Türkçe karşılığı Malzeme Güvenlik Bilgi Formu anlamına gelmektedir. Günlük pratikte SDS kısaltması ile kullanımı da mevcuttur.

Malzeme güvenlik bilgi formu, kimyasal maddelerin içerdiği potansiyel tehlikeleri (sağlık ve sağlık sorunları, yangın, reaktivite ve çevresel zararlar vb.) belirten ve kimyasal maddelerin güvenli bir şekilde nasıl kullanılacağını ve bununla birlikte kimyasalların depolama, taşıma ve acil durum prosedürleri hakkında bilgileri içererek kullanıcılara klavuzluk ederek gösteren kimlik kartı niteliğinde yazılı bir belgedir. Bu formların işyerlerinde Türkçe olarak bulundurulması yasal zorunluluktur. Bu formların takibi ve kontrolleri düzenli olarak yapılmalıdır ve MSDS belgesi her firmaya ve her ürüne özel olarak hazırlanmalıdır.

DG ise yine İngilizce’den kısaltma olarak günlük dilimize girmiş olan “Dangerous Goods“ yani “Tehlikeli Madde“ kelimesinin kısaltmasıdır. DGR ise “Dangerous Goods Regulations“ yani “Tehlikeli Madde Düzenlemeleri“ kavramının kısaltmasıdır. Tehlikeli maddelerin taşıması belirli standartlarla gerçekleştirilmektedir. Örneğin, uçakta yan yana yerleştirilen bazı tehlikeli maddeler birbiri ile etkileşime geçerek büyük problemlere yol açabilmektedir. Bu doğrultuda taşıması gerçekleştirilen tehlikeli maddelerin belli regülasyonlara göre paketlenmesi ve araçların içinde yine bu regülasyonlara göre yüklerin yerleştirilme işleminin organize edilmesi gerekmektedir.

MSDS(Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) Belgesinde Olması Gerekenler

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) belgesinin içeriği 16 ana başlık ve 48 alt başlıktan meydana gelmektedir ve belge içeriğindeki ana başlıklar ve tanımlamaları aşağıda belirtilen maddeler gibidir.

1-Madde / Karışım ve Şirket / İş Sahibinin Tanıtımı: Kimyasal madde içeren ürünün adı, kullanım amacı, tedarikçi firma bilgileri, acil durumda ulaşılabilecek yerlerin bilgiler yer almaktadır.

2-Zararlılık Tanıtımı: “Ciltle temasta hassasiyete neden olabilir” gibi bir örnekle ürünün vereceği zarar açıklanır.

3-Bileşimi / İçindekiler  Hakkında Bilgi: Malzeme içeriğindeki kimyasal maddeler hakkında genel bilgileri bulunduran kısımdır.

4-İlk Yardım Tedbirleri: Malzemeye maruz kalma durumunda uygulanacak ilk yardım prosedürleri, yapılması ve yapılmaması gerekenler bununla birlikte doktora verilmesi gereken bilgilerin belirtildiği kısımdır.

5-Yangınla Mücadele Tedbirleri: Malzemenin yanması durumuna karşı koruma önlemleri ve olası yangın anında yangın söndürme yöntem ve prosedürleri hakkında bilgi verilen bölümdür.

6-Kaza Sonucu Yayılmaya Karşı Tedbirler: Bu kısımda, kimyasal maddenin kaza sonucunda çevreye veya insanların bulunduğu alana yayılması durumunda müdahale yöntemleri ve alınması gereken güvenlik önlemleri belirtilir.

7-Kullanma ve Depolama: Kimyasal maddenin depolanması ve istiflenmesi sırasında alınması gereken önlemler, depolama sınıfı ve depolama önlemleri hakkında bilgiler bu kısımda ele alınır. 

8-Maruz Kalma Kontrolleri / Kişisel Korunma: Malzeme içeriğindeki kimyasal maddelere karşı mesleki maruziyet sınır değerleri ve gerekli risk yönetimi önlemleri ile ilgili bilgilere yer bu bölümde verilmektedir. Buna ek olarak, mutlaka kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipmanlar, korunma yöntemleri ve sağlık önlemleri açıklanır.

9-Fiziksel ve Kimyasal Özellikler: Kimyasal maddenin rengi, kokusu, görüntüsü, çözünürlüğü, yoğunluğu gibi fiziksel ve kimyasal özelliklerinin tanımlandığı kısımdır.

10-Kararlılık ve Tepkime: Malzemenin kullanım sırasında veya çevreye yayılması durumunda oluşturabileceği zararlı tepkimeler hakkında bilgilendirme yapılan bölümdür.

11-Toksikolojik Bilgi: Malzemenin solunması, yutulması, cilde ve göze teması gibi durumlarda ortaya çıkabilecek zehirleyici özellikler hakkında bilgi verilen kısımdır.

12-Ekolojik Bilgi: Madde veya karışımın çevreye yayılması durumunda çevreye vereceği etkilerin ele alındığı  bölümdür.

13-Bertaraf Bilgileri: Malzemenin çöp veya atık haline geldikten sonraki aşamada dikkat edilmesi gereken özellikler hakkında bilgilendirme yapılan kısımdır.

14-Taşımacılık Bilgisi: Maddeler veya karışımların kara  yolu, demir yolu, deniz yolu veya hava yolu ile taşınması için temel sınıflandırma bilgileri bu bölümde verilir.

15-Mevzuat Bilgisi: Ürüne ait sembol, sembolün açıklaması, R (risk) ibareleri ve açıklamaları, S (güvenlik) ibareleri ve açıklamaları, sınıflandırmasına etki eden maddeler mutlaka bu kısımda belirtilmelidir.

16-Diğer Bilgiler: MSDS formu hazırlanırken bilgi alınan kaynaklar, güvenlik bilgi formunu hazırlayan kişinin şahsi ve mevcut sertifikasına ait bilgileri, MSDS revizyon bilgileri gibi bilgilerin yer aldığı bölümdür.

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu)  Belgesi Nasıl Alınır?

Malzeme Güvenlik Bilgi Formu Türkiye’de 13 Aralık 2014 tarihinde yürürlüğe giren ”Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik ” ile belirlenmiştir. Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından, belirlenen şartlara göre sertifikalandırılmış, TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından uluslararası standartlarda akredite edilmiş “Güvenlik Bilgi Formu Hazırlayıcısı” tarafından hazırlanır.

31/ 12/ 2020 tarihinden sonra MSDS’ ler, KKDİK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik)Yönetmeliğine göre belgelendirilmiş kimyasal değerlendirme uzmanları tarafından hazırlanmaktadır.

Malzeme Güvenlik Bilgi Formu, kimyasal maddenin üreticisi veya tedarikçisi tarafından hazırlanmalı ve kullanıcılara verilmelidir. Bu şart, Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde belirtilmekle birlikte Malzeme Güvenlik Bilgi Formu  belgesi de bir ürün için yukarıda belirtildiği gibi TSE (Türk Standartları Enstitüsü)’ den onaylama gerekmektedir. Hazırlayacak kişinin de TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından belgelendirilmiş olması şarttır.

Alıcının aldığı her kimyasal madde için üretici veya tedarikçiden Türkçe olarak hazırlanmış Malzeme Güvenlik Bilgi Formu siteme hakkı vardır. Bu sebepten dolayı Malzeme Güvenlik Bilgi Formu hazırlanırken sadece kimyasal madde hakkında bilgi sahibi olan değil, herkesin okuyabileceği düşünülerek bilgilerin doğru, açık ve anlaşılır bir şekilde işlenmesine dikkat edilmelidir.

Yurt dışına gönderim yaparken veya ithalat işlemlerinde MSDS’in mutlaka en fazla bir yıla ait olan güncel bir MSDS raporu olması gerekmektedir. Buna ek olarak, hava kargo gibi uluslararası gönderim modları ile taşıma yapılırken, MSDS raporunun İngilizcesi de talep edilmektedir. Bunun nedeni, tehlikeli madde ve taşımacılığının yapılması konusundaki regülasyonların her iki yılda bir revize ediliyor olmasıdır. Buna ek olarak, kurye hizmeti ile yapılan taşımalarda tehlikeli madde gönderimi sağlanamamaktadır. Hava yolu ile gönderim sağlanacak ise mutlaka hava kargo olarak taşıması gerçekleştirilmelidir.

Tehlikeli Madde Paketlemesi Nasıl Yapılır?

Paketleme işleminde, her gönderide olduğu gibi tehlikeli maddelerde de paketleme sorumluluğu göndericiye aittir. Uluslararası standartlarda “UN“ kapsamında paketleme yapılması gerekmektedir. Malzemenizin cinsine ve regülasyonlara göre tehlikeli madde paketlemesi yapan özel firmalar mevcuttur. Bu konuda, bahsi geçen özel firmalardan ya da taşıyıcı firmanızdan yardım alabilirsiniz.

Yurt Dışına Tehlikeli Madde Gönderimi Nasıl Yapılır?

Taşıyıcı firmanıza ilettiğiniz en fazla 1 yıla ait olan güncel MSDS Raporunuz ile birlikte navlun bedelini ve taşınabilirlik bilgisini öğrendikten sonra, “UN“ standartlarında paketlemesini gerçekleştirdiğiniz gönderinizin taşımasını nakliyeci firmanız aracılığı ile yapabilirsiniz.